Archiwa artystek

Archiwa artystek. Digitalizacja, zabezpieczenie i udostępnienie zasobów A. Buczkowskiej, Z. Glazer, L. Mikołajewskiej, M. Rittersschild wraz z programem edukacyjnym

W 2026 roku Fundacja Arton realizuje projekt Archiwa artystek. Digitalizacja, zabezpieczenie i udostępnienie zasobów A. Buczkowskiej, Z. Glazer, L. Mikołajewskiej, M. Rittersschild wraz z programem edukacyjnym. Jego celem jest opracowanie, digitalizacja i udostępnienie archiwów 4 wybitnych artystek, które debiutowały twórczo w latach 70. i na początku lat 80. XX w.: Anny Buczkowskiej, Zofii Glazer-Rudzińskiej, Liliany Mikołajewskiej-Jansen i Małgorzaty Rittersschild.

Łącznie zdigitalizowanych zostanie ok. 3200 obiektów, pochodzących z prywatnych archiwów każdej z wybitnych twórczyń. Materiały zostaną udostępnione w międzynarodowej bazie Forgotten Heritage, a ich cyfrowe kopie zostaną zabezpieczone w Narodowym Archiwum Cyfrowym oraz Narodowym Instytucie Muzeów. Elementem zadania jest także program edukacyjny składający się z warsztatów archiwistycznych oraz konferencji poświęconej strategiom i metodom opracowywania i udostępniania twórczości kobiet – artystek aktywnych w latach 80.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

Anna Buczkowska (1943–2026)
Studiowała w l. 1965–1971 na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w pracowniach: E. Eibischa, S. Gierowskiego, J. Jurkiewicza, A. Śledziewskiej, W. Sadleya i M. Szymańskiego. Była kierowniczką artystyczną Pracowni Gobelinów i Dywanów Spółdzielni Artystów „Ład” (1972–1975), prowadziła pracownię gobelinów spółki Gala (1989–1991) oraz pracowała jako nauczycielka w Ośrodku Kultury w Konstancinie (1993–1997). W swojej twórczości posługuje się przede wszystkim medium tkaniny artystycznej. Używana przez nią technika zakłada ręczne przędzenie wełny oraz stosowanie naturalnych barwników. W swoich wczesnych pracach stosuje geometryczne, abstrakcyjne formy, później tworzy prace konceptualne i wręcz hiperrealistyczne.
Ważną część jej twórczości stanowi malarstwo oraz rysunek. Żyje i tworzy w Konstancinie-Jeziornie. Jej prace znajdują się w kolekcjach m.in.: Muzeum Narodowego oraz Zachęty w Warszawie, Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Nordiska museet w Sztokholmie.

Zofia Glazer-Rudzińska (1950–2017)
Malarka, graficzka, rysowniczka, autorka form przestrzennych i bibliofilskich wydań poezji. Absolwentka Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, dyplom z wyróżnieniem w pracowni litografii obroniła w 1974 roku. Od 1975 roku związana z macierzystą uczelnią, gdzie przeszła wszystkie stopnie kariery akademickiej – od asystentki prof. Jerzego Tchórzewskiego po tytuł profesora zwyczajnego (1997). W latach 1996–1999 pełniła funkcję prodziekanki Wydziału Rzeźby, od 1995 do 2017 roku prowadziła Pracownię Rysunku na tym samym wydziale. Prowadziła również zajęcia z rysunku w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (1990–1992). Autorka licznych cykli litografii, takich jak „Kraby”, „Katedra”, „Nauka latania”, „Portrety”, „Salon” czy „Pejzaż”. Jej czarno-białe litografie z motywem dłoni wyróżniały się intuicyjną siłą formy. Zrealizowała szereg wydawnictw bibliofilskich – ilustrowała poezję Dylana Thomasa, Paula Éluarda, T.S. Eliota, Józefa Barana i Anny Kamieńskiej. Aktywna uczestniczka życia artystycznego i pedagogicznego, wieloletnia jurorka Ogólnopolskiego Konkursu Szkół Plastycznych. Cieszyła się wielkim uznaniem studentów i środowiska akademickiego.

Liliana Mikołajewska-Jansen (1955–1981)
Jesienią 1974 roku rozpoczęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W lutym kolejnego roku wyjechała do Belgii. Przez rok studiowała na Wydziale Malarstwa w Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Antwerpii, a następnie, od 1976 roku na Wydziale Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Berchem. Jednocześnie pracowała dużo indywidualnie, w swojej pracowni. W kolejnym roku rozpoczęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie, które ukończyła w 1980 roku. Za życia miała tylko jedną wystawę indywidualną w Schoonaarde. Pośmiertnie, w 1981 roku, została laureatką Konkursu dla Młodych Malarzy Belgijskich, jej prace były prezentowane na wystawie w Pałacu Sztuk Pięknych w Brukseli. Następnie także w Muzeum Sztuki w Łodzi (1984) i CBWA Zachęta (1985–1986).

Małgorzata Rittersschild (ur. 1960)
Studiowała w pracowni prof. Stefana Gierowskiego na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1979–1984). W latach 80. współtworzyła środowisko artystyczne polskiej nowej ekspresji. Brała udział w pierwszych formacyjnych wystawach Gruppy: „Las, góra, a nad górą chmura” (BWA w Lublinie, 1983) i „Tylko dzisiaj wieczorem kochanie” (BWA w Lublinie, 1985). W latach 90. zawiesiła działalność artystyczną na ponad dwie dekady, pracując zarobkowo m.in. jako ilustratorka, graficzka, stylistka, tłumaczka, redaktorka, nauczycielka i arteterapeutka. W tym czasie stworzyła kilkadziesiąt szkicowników-notatników. W 2018 roku powróciła do zawodu artystki.